Bijzondere bepaling 376 · P908 en P911
Klanten sturen producten retour omdat ze niet werken, gevallen zijn, nat zijn geworden of niet meer laden. Een deel daarvan bevat een beschadigde of defecte lithiumbatterij. Voor webshops, reparatiebedrijven en fietsenzaken is dit de situatie die het vaakst terugkomt, en tegelijk de situatie met het grootste risico.
Een beschadigde of defecte lithiumbatterij mag nooit onder bijzondere bepaling 188 worden verzonden, ook niet wanneer hij onder de 100 Wh blijft. Het UN-nummer blijft hetzelfde, maar bijzondere bepaling 376 maakt er altijd een volledige ADR-zending van, met een eigen verpakkingsinstructie: P908 zonder acuut gevaar, P911 wanneer de batterij snel uiteen kan vallen of gevaarlijk kan reageren.
Toelichting van ADR Awareness (KvK 65393848), opleider voor ADR-bewustwording · bijgewerkt 05-09-2026
Het ADR beschouwt een batterij als beschadigd of defect wanneer die niet meer voldoet aan het type zoals dat is beproefd. Dat is een technische omschrijving; op de werkvloer werkt u met signalen.
Ook een batterij waarvan de klant meldt dat hij "raar deed" is verdacht tot het tegendeel is gebleken. Een kras of een lichte deuk maakt een accu overigens niet automatisch tot een geval voor bijzondere bepaling 376: de vraag is of de schade onder normale vervoersomstandigheden een gevaar kan opleveren. Andersom kan een batterij met weinig zichtbare schade inwendig ernstig beschadigd zijn, bijvoorbeeld na een val.
Een verdachte batterij haalt u uit het gewone werkproces. Zet hem apart op een onbrandbare ondergrond, uit de buurt van andere batterijen, verpakkingsmateriaal en de uitgang, bij voorkeur in een daarvoor bestemde bak of kast.
De belangrijkste vaardigheid bij lithiumbatterijen is niet technisch handelen, maar op het juiste moment stoppen. In een magazijn is de natuurlijke reactie dat de doos dicht moet en de zending vandaag weg. Juist dan vergroot doorwerken het risico. Wie een opgezwollen accu herkent en het proces stilzet, heeft zijn werk goed gedaan; het probleem zelf oplossen hoort daar niet bij.
Het UN-nummer verandert niet: een beschadigde lithium-ionaccu blijft UN 3480 of UN 3481. Wat verandert is de route. Bijzondere bepaling 376 maakt er een volledige ADR-zending van, met een eigen verpakkingsinstructie.
| Instructie | Waarvoor |
|---|---|
| P908 | Beschadigde of defecte batterijen zonder acuut gevaar: een gekeurde verpakking, elke batterij afzonderlijk beschermd, omgeven door onbrandbaar, niet-geleidend absorberend materiaal |
| P911 | Beschadigde of defecte batterijen die snel uiteen kunnen vallen, gevaarlijk kunnen reageren of vlammen kunnen produceren: een speciaal beproefde verpakking, in de praktijk meestal een gecertificeerde batterijbrandkist |
| P909 | Batterijen die voor verwijdering of recycling worden vervoerd (bijzondere bepaling 377) |
| P910 | Prototypen en kleine productieseries van nog niet beproefde batterijen (bijzondere bepaling 310) |
Het collo draagt het gevaarsetiket van klasse 9A en het UN-nummer. In het vervoersdocument komt bij de vervoersnaam de vermelding dat het om beschadigde of defecte batterijen gaat, bijvoorbeeld: UN 3480 LITHIUM-IONBATTERIJEN, BESCHADIGDE/DEFECTE, 9, (E).
Overleg vooraf met uw vervoerder. Niet iedere vervoerder accepteert deze zendingen, en een pakket dat bij de hub wordt geweigerd staat ergens waar niemand er rekening mee houdt.
Bij een retour is de klant de afzender, en die weet meestal niets van het ADR. Toch draagt uw bedrijf verantwoordelijkheid, want u geeft de retourinstructie en u verwerkt het pakket.
Behandel iedere retour als verdacht: er kwam immers iets terug omdat er iets mis was. Open een retourpakket met een batterij niet aan een volle inpaktafel maar op een aparte plek, en kijk eerst naar de accu. En bedenk: een retour die u doorstuurt naar de leverancier is een nieuwe zending waarvoor u de afzender bent. Dat de leverancier zegt "stuur maar gewoon op" verandert daar niets aan.
Een batterij die u afvoert voor recycling is iets anders dan een batterij die u terugstuurt voor reparatie. Voor verwijdering en recycling geldt bijzondere bepaling 377, met verpakkingsinstructie P909. Voor consumentenbatterijen loopt de inzameling in Nederland meestal via een erkende inzamelaar; die levert de verpakking en de instructie erbij.
Uitzoeken wat er voor uw zending geldt: naar de lithiumwegwijzer →
Nee. Bijzondere bepaling 188 geldt voor cellen en batterijen die aan alle voorwaarden voldoen, en een beschadigde of defecte batterij voldoet daar per definitie niet meer aan. De energie-inhoud doet daar niets aan af: een accu van 80 Wh die is opgezwollen, wordt beoordeeld als beschadigde batterij en niet als kleine batterij.
Dat hangt af van de toestand van de batterij, en die beoordeling is voorbehouden aan de fabrikant of een deskundige. P908 geldt voor beschadigde of defecte batterijen zonder acuut gevaar; P911 wanneer de batterij snel uiteen kan vallen, gevaarlijk kan reageren of vlammen kan produceren. Spreek binnen uw bedrijf één vaste werkwijze af in plaats van dit per zending te laten beslissen.
Niet automatisch als veilig beschouwen. Een val kan interne schade veroorzaken die niet zichtbaar is. Zet de batterij apart, laad hem niet op, en laat de interne procedure bepalen of hij nog gebruikt of verzonden mag worden. Blijkt later warmteontwikkeling, zwelling of afwijkend gedrag, dan moet de beoordeling worden herzien.
Nee. Zelfs een kleine batterij kan bij beschadiging of kortsluiting brand veroorzaken. Lithiumbatterijen gaan naar een aparte inzamelroute; beschadigde exemplaren gaan daarbij niet tussen de gewone inzamelstroom, maar volgen de procedure voor beschadigde batterijen.
Onze ADR-awareness e-learning behandelt hoofdstuk 1.3 volledig: bewustmaking, het functiespecifieke deel en de veiligheidsinstructie. Direct starten, in eigen tempo, met een certificaat op naam. Ook voor meerdere medewerkers tegelijk.
ADR-bewustwording voor chauffeurs en koeriers
Praktische e-learning voor chauffeurs en medewerkers die werken met kleine hoeveelheden gevaarlijke stoffen (o.a. 1000-puntenregeling, LQ en EQ). Voldoet als opleiding/instructie conform…
ADR-bewustwording voor magazijn, warehouse en expeditie
Praktische ADR-bewustwordingstraining volgens hoofdstuk 1.3 voor magazijn-, warehouse- en expeditiemedewerkers die gevaarlijke stoffen laden, lossen, verpakken of verzenden. De stof is…
ADR 1.3-bewustwording voor de wapen-, munitie- en schietsportbranche
ADR-bewustwordingstraining volgens hoofdstuk 1.3, speciaal ontwikkeld voor medewerkers en eigenaren van wapenwinkels, schietsportbedrijven en groothandels die werken met munitie, buskruit…
Bewustwording voor het vervoer van lithiumaccu's en batterijen
Praktische ADR 1.3-bewustwordingstraining over het veilig vervoeren, laden, opslaan en behandelen van lithiumbatterijen. Behandelt o.a. UN-nummers en classificatie, de bijzondere bepalingen…
ADR 1.3-bewustwording voor webshops, fietsenwinkels en verzendafdelingen
ADR-bewustwordingstraining volgens hoofdstuk 1.3, speciaal ontwikkeld voor medewerkers van webshops, verzendafdelingen, fietsenwinkels en repairbedrijven die lithiumbatterijen verzenden. In…
Hoe meer collega's u tegelijk inschrijft, hoe hoger de korting. De korting geldt voor alle deelnemers in de bestelling.
| Aantal deelnemers | Korting per persoon | ADR 1.3 voor medewerkers | ADR 1.3 voor magazijn- en warehou… | ADR in de groothandel en de schie… | Lithiumbatterijen en ADR 1.3 | Lithiumbatterijen verzenden |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | € 30 | € 99 | € 99 | € 99 | € 99 | € 59 |
| 2 | € 35 | € 94 | € 94 | € 94 | € 94 | € 54 |
| 3 t/m 4 | € 40 | € 89 | € 89 | € 89 | € 89 | € 49 |
| 5 of meer | € 40 | € 89 + gratis pasje | € 89 + gratis pasje | € 89 + gratis pasje | € 89 + gratis pasje | € 49 + gratis pasje |
Alle prijzen zijn per deelnemer en exclusief 21% btw. De korting geldt voor alle deelnemers in de bestelling, niet alleen voor degene die de grens haalt. Onder 5 deelnemers kunt u het certificaat op creditcardformaat bijbestellen voor € 7,50 incl. btw per stuk.
Lithiumbatterijen zijn gevaarlijke goederen van klasse 9. Wat het ADR van verzenders vraagt, wanneer bijzondere bepaling 188 geldt, en wie opgeleid…
Vanaf welke hoeveelheid geldt PGS 37-2 voor de opslag van lithiumbatterijen, voor welke bedrijven, en wat vraagt de richtlijn? De ondergrenzen en de…