Klasse 9 · UN 3480, 3481, 3090 en 3091
Accu's, powerbanks, gereedschapsbatterijen, e-bikes: lithiumbatterijen liggen inmiddels in vrijwel elk magazijn. Voor het ADR zijn het gevaarlijke goederen van klasse 9 — ook als ze in een apparaat zitten, en ook als de zending klein is.
Lithiumbatterijen zijn gevaarlijke goederen van ADR-klasse 9. Ze vallen onder UN 3480 en UN 3481 (lithium-ion) of UN 3090 en UN 3091 (lithium-metaal). Kleine cellen en batterijen kunnen onder bijzondere bepaling 188 van het grootste deel van de ADR-eisen worden vrijgesteld, maar wie ze classificeert, verpakt, etiketteert, laadt of verzendt moet volgens hoofdstuk 1.3 aantoonbaar zijn opgeleid.
Toelichting van Jolmers Veiligheid & Advies (KvK 65393848), opleider voor ADR-bewustwording · bijgewerkt 14-08-2026
| UN-nummer | Omschrijving | Komt in de praktijk voor bij |
|---|---|---|
| UN 3480 | Lithium-ionbatterijen, los | Losse accu's, vervangingsbatterijen, thuisbatterijen |
| UN 3481 | Lithium-ionbatterijen in of verpakt met apparatuur | Accugereedschap, laptops, e-bikes, meetapparatuur |
| UN 3090 | Lithium-metaalbatterijen, los | Knoopcellen, batterijen voor sensoren en meters |
| UN 3091 | Lithium-metaalbatterijen in of verpakt met apparatuur | Apparaten met een vaste lithiumcel |
Alle vier vallen ze in klasse 9, de verzamelklasse voor diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen. Het onderscheid tussen "los", "verpakt met apparatuur" en "in apparatuur" bepaalt welke verpakkings- en etiketteringseisen gelden. Het is dus geen administratief detail, maar de eerste vraag die u moet beantwoorden.
De meeste zendingen in de praktijk vallen onder bijzondere bepaling 188. Die stelt kleine cellen en batterijen vrij van het grootste deel van de ADR-eisen, mits aan alle voorwaarden is voldaan. De bekendste grenzen daarbij zijn:
Daarnaast stelt bijzondere bepaling 188 eisen aan de verpakking, aan het voorkomen van kortsluiting en aan het merkteken voor lithiumbatterijen op het collo. Boven deze grenzen is de zending een gewone ADR-zending, met alles wat daarbij hoort: goedgekeurde verpakking, etikettering, vervoersdocument en voertuigmarkering.
Een batterij die beschadigd is, opzwelt, lekt of waarvan de veiligheid niet vaststaat, valt niet onder de gewone regels en zeker niet onder bijzondere bepaling 188. Daarvoor gelden strengere, aparte voorschriften met eigen verpakkingseisen. Ook batterijen die voor recycling worden afgevoerd vragen om een bewuste beoordeling.
Dit is in de praktijk het punt waarop het misgaat. Een klant meldt dat zijn accu niet meer werkt en stuurt hem retour; bij ontvangst gaat het defecte exemplaar als gewoon pakket weer de deur uit naar de leverancier. Wie de opleiding heeft gevolgd, herkent dat moment en weet dat daar andere regels gelden.
Voor al deze functies is de bewustmakingsopleiding uit ADR 1.3 het startpunt, aangevuld met de kennis die bij de eigen taak hoort.
Ja. Lithium-ion- en lithium-metaalbatterijen zijn ingedeeld in ADR-klasse 9, onder UN 3480, 3481, 3090 of 3091. Dat geldt ook wanneer de batterij in een apparaat zit. Of de volledige ADR-eisen gelden, hangt af van de grootte van de cel of batterij en van bijzondere bepaling 188.
Alleen als de accu binnen de grenzen van bijzondere bepaling 188 valt én aan alle bijbehorende voorwaarden is voldaan, waaronder de verpakking, de bescherming tegen kortsluiting en het merkteken. Is de accu groter of beschadigd, dan gelden de volledige ADR-voorschriften en is een gewone pakketzending niet toegestaan.
Een bepaling uit het ADR die kleine lithiumcellen en -batterijen vrijstelt van het grootste deel van de voorschriften. De bekendste grenzen zijn 20 Wh per lithium-ioncel en 100 Wh per lithium-ionbatterij, en 1 respectievelijk 2 gram lithium bij lithium-metaal. De vrijstelling geldt alleen als aan alle voorwaarden tegelijk is voldaan.
Ja. De opleidingsplicht van ADR hoofdstuk 1.3 blijft ook bij een vrijstelling gelden. Zonder die kennis kan niemand in uw bedrijf onderbouwd vaststellen dát de vrijstelling van toepassing is, terwijl u bij een controle wel moet kunnen uitleggen waarom u haar hebt toegepast.
Niet zonder meer. Beschadigde of defecte lithiumbatterijen vallen buiten bijzondere bepaling 188 en kennen eigen, strengere verpakkings- en vervoersvoorschriften. Regel dit vooraf in uw retourproces en laat uw klantenservice weten waar zij op moet letten.
Onze ADR-awareness e-learning behandelt hoofdstuk 1.3 volledig: bewustmaking, het functiespecifieke deel en de veiligheidsinstructie. Direct starten, in eigen tempo, met een certificaat op naam. Ook voor meerdere medewerkers tegelijk.
ADR 1.3-bewustwording voor de wapen-, munitie- en schietsportbranche
ADR-bewustwordingstraining volgens hoofdstuk 1.3, speciaal ontwikkeld voor medewerkers en eigenaren van wapenwinkels, schietsportbedrijven en groothandels die werken met munitie, buskruit…
Praktische e-learning voor chauffeurs en medewerkers die werken met kleine hoeveelheden gevaarlijke stoffen (o.a. 1000-puntenregeling, LQ en EQ). Voldoet als opleiding/instructie conform…
Moeten magazijnmedewerkers en heftruckchauffeurs een ADR-opleiding volgen? Ja, als zij gevaarlijke stoffen laden, lossen of verpakken. Dit valt…
Vervoert u onder de LQ-regeling van ADR hoofdstuk 3.4? Dan vervallen veel eisen, maar niet allemaal. Wat blijft gelden, en waarom de opleidingsplicht…